Bu metinde Moliere’in Tartuffe oyununa atıf yapılmıştır.
“Tartuffe” için fakir ama gururlu, maneviyata önem veren, günahsız bir melek diyen Orgon’u fotoğrafta görebilirsiniz. Tartuffe bir tiyatro eseridir ve ismini karakterinden alır. Bu karakter, az önce bahsettiğimiz inançları kullanıp insanları dolandıran bir yalancıdır.
Peki Orgon, etrafındakiler uyarsa da Tartuffe’nin sahtekarlığını neden göremez? Bu sorunun cevabı farklılık gösterebilir. Ben bu oyunu izleyen bir seyirci olarak şöyle düşünüyorum; Orgon ailenin reisi ilan edildiği için paylaştığı evin üyelerine karşı da söz sahibidir ve başında değer verdiği, güvendiği insanın sahtekâr çıktığını üstünlük sağladığı kişilerden duymak Orgon’a kendi sözünün çiğnendiğini hissettirir.

Bu oyunu izledikten sonra fark ettim ki bizler Orgon’uz ve etrafta Tartuffe’ler çok. Kandırılıyoruz, belki gerçek apaçık ortada ama göremiyoruz. Sanıyoruz, belki gerçeği bilsekte sanmak istiyoruz.
SANRILAR
Günahları,
yok sanıyoruz
Hatayı,
yok sanıyoruz
İnsanız diğer varlıklardan üstünüz sanıyoruz
Dünyanın tüm güzelliklerini kendimiz için sanıyoruz
Moliere, eserlerinde insanlığın gülünç durumlarını ortaya koyar, Tartuffe adlı oyun kendi içinde bu durumu barındırıyor. Aslında gülünç olan ve bir tek ikiyüzlü, insanları kandırmış olan Tartuffe değildi, benim de bahsettiğim oyunun diğer karakteri olan Orgon da insanlığın gülünç tarafını yansıtıyordu. Az önce bir şiir yazdım ve bu şiir Orgon’un gülünçlüğünü daha anlaşılır kılıyor, şöyleki; Orgon kendisine yapılan riyakârlığı yok saydı, kendi elbet görebilirdi bu riyakârlığı fakat onu evindeki hizmetçi dahil kızı, karısı olmak üzere lafını pek tabii geçirebileceğine inandığı insanlar tarafından uyarılmayı kabullenemedi, işler son raddeye gelene dek Tartuffe’yi masum sanmak istedi.
Biz insanlarda bu özellik kendini şu şekilde de gösteriyor,
Bir fanusumuz var çokça dar, içinde kendi alanımızı yaratmışız; kendi mahallemiz, kendi işimiz, kendi ailemizi koymuşuz fanusumuza ama fanusun içinden çıkıp dünyamıza bakınca bırak başka insanların varlığını, başka çiceklerin, başka hayvanların, başka denizlerin,göllerin, dağların, ağaçların, böceklerin ve belki daha insanlığın keşfedemediği nice gezegenlerin varlığını göreceğiz yeter ki fanusumuzun içine sıkışmayalım, hakikati yok saymayalım, hakikati olduğundan başka sanmayalım.
Her Yerde Tartuffe Var was originally published in Türkiye Yayını on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.





